عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 9
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
مقدمهء مؤلف بسمهتعالى تاريخ تفصيلى ايران اگرچه مثل تاريخ ادبيات زبان فارسى منابع عديده دارد و از گذشتگان ايرانى يا غير ايرانى جماعتى به فراخور ذوق و استعداد و معلومات يا بر اثر اغراضى خاص قلم بر روى كاغذ گذاشته و مطالبى را يادداشت كردهاند ولى متأسفانه تاكنون كتابى جامع در تاريخ مملكت ما نوشته نشده است كه نويسندهء آن رعايت مفهوم امروزى كلمهء « تاريخ » را چنان كه مصطلح اهل علم كنونى است كرده باشد و از مطالعهء كتاب او صرفنظر از وقايع عظيم لشكرى و قتل و غارتها و عزل و نصبها خصوصيات زندگانى اجتماعى و اقتصادى و ادبى اجداد ما در هريك از ادوار تاريخى بدست آيد و علل ترقى و تنزل قوم ايرانى در مدارج كمالات معنوى و اخلاقى و مراحل تمدن و عوامل عمدهء اين سير در هر دوره مفهوم شود و اين نيست مگر از آشنائى نداشتن بروش علمى مورخين جديد در بحث مسائل تاريخى و طرز تاريخ نگارى امروز كه از يك قرن پيش ببعد به كلى شكل آن عوض شده چه محققين فرنگى اين فن را از مدتى پيش در خطى نو انداخته و بر مبانى علمى متين استوار كردهاند كه مثل هر علم ديگر مهارت در آن علاوه بر استعداد غريزى و ذوق طبعى موقوف بفراگرفتن مقدمات علمى بسيار و استعانت از علوم چند و داشتن نظر دقيق و اقتفاى روش كار استادان اين راه و بكاربردن نظريهء بحث و انتقاد در استنتاج مسائل تاريخى است . بواسطهء پراكنده بودن منابع تاريخ ايران در حال حاضر و مختفى ماندن بسيارى از آنها در گوشه و كنارها و نداشتن كتابخانهها و موزههاى عمومى و نبودن چاپهاى انتقادى از كتب قدما و عدم اطلاع مردم ايران بروش تاريخنويسى فرنگى